CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ

Anayasanın Cumhurbaşkanlığı seçimini düzenleyen maddeleri 101. ve 102. maddelerdir:

.

Madde 101’e göre “Cumhurbaşkanı, 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından seçilir.”

.

Madde 102’ye göre “Cumhurbaşkanı, TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile seçilir… En az üçer gün ara ile yapılacak oylamaların ilk ikisinde üye tamsayısının üçte iki çoğunluk oyu sağlanamazsa üçüncü oylamaya geçilir, üçüncü oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunu sağlayan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. Bu oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu sağlanamadığı takdirde üçüncü oylamada en çok oy almış bulunan iki aday arasında dördüncü oylama yapılır, bu oylamada da üye tamsayısının salt çoğunluğu ile Cumhurbaşkanı seçilemediği takdirde derhal TBMM seçimleri yenilenir. Seçilen yeni Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan Cumhurbaşkanının görevi devam eder.”

.

Aralık 2006’da Yargıtay eski Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu Anayasa’nın 96. maddesi ile TBMM iç tüzüğünün 57. ve 121. maddelerine dayanarak Cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılabilmesi için en az 368 milletvekilinin oylamaya katılmasının şart olduğunu iddia etmiştir. Kanadoğlu’nun iddiasına göre Anayasa’nın 96. maddesinin ilk cümlesindeki “Anayasa’da, başkaca hüküm yoksa” ifadesi, TBMM’de Cumhurbaşkanlığı seçimi oturumunun başlaması için yeter sayının Anayasa’nın 96. maddesinde belirtildiği gibi toplam milletvekili sayısının üçte biri olan 183 olmadığını gösterir; çünkü "başkaca hüküm" vardır. Bu hüküm Anayasa'nın 102. maddesindedir. Bu maddeye göre Cumhurbaşkanı seçimi için gereken oy sayısı olan 368 sayısı Cumhurbaşkanlığı seçimi oturumunun başlaması için gereken en düşük sayıdır.

Bu iddiaya karşı çıkan hukukçulara göre ise Anayasa’nın 96. maddesindeki toplantı açmak için gereken yeter sayı olan 183 sayısı Cumhurbaşkanlığı seçimi oturumunun başlaması için gereken sayıdır.

.

İlgili maddeler şöyledir:

.

ANAYASA MADDE 96. – Anayasada, başkaca bir hüküm yoksa, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

.

MECLİS İÇ TÜZÜĞÜ MADDE 57 – Başkan birleşimi açtıktan sonra tereddüde düşerse yoklama yapar. Görüşmeler sırasında işaretle oylamaya geçilirken, yirmi milletvekili ayağa kalkmak veya önerge vermek suretiyle yoklama yapılmasını isteyebilir. Yoklama, elektronik oy düğmelerine basmak veya Başkan lüzum gördüğü zaman ad okunmak suretiyle yapılır. Yoklama sonucunda, üye tamsayısının en az üçte birinin mevcut olmadığı anlaşılırsa, oturum en geç bir saat sonrasına ertelenebilir. Bu oturumda da toplantı yeter sayısı yoksa, birleşim kapatılır.

.

MECLİS İÇ TÜZÜĞÜ MADDE 121. – Cumhurbaşkanı, Anayasanın 101 inci maddesinde yazılı nitelikleri taşıyan adaylar arasından, Anayasanın 102 nci maddesi hükümlerine göre seçilir. Cumhurbaşkanı seçiminin sonucu, yeni Cumhurbaşkanına, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının ve birleşimde görevli Başkanlık Divanı üyelerinin imzaladıkları bir tutanakla bildirilir. Cumhurbaşkanı seçimi tamamlanınca Başkan, yeni Cumhurbaşkanına seçildiğini bildirmek üzere oturumu kapatır.